De Sfinx
De Grote Sfinx van Gizeh en het verhaal van de Droomstele
Waar de Sfinx van gemaakt is, wie hij mogelijk voorstelt, hoe de Egyptenaren hem noemden, en de granieten plaat tussen zijn poten die vertelt van een droom.
Kies mijn avond ↗Kort antwoord
De Grote Sfinx is een kalkstenen beeld van een liggende leeuw met een mensenhoofd, uitgehouwen uit de rotsbodem van het plateau van Gizeh. Volgens Wikipedia is het ongeveer 73 meter lang en 20 meter hoog, dateert het waarschijnlijk uit de regering van Chefren en werd het in het Nieuwe Rijk Hor-em-achet genoemd, Horus van de Horizon.
De Sfinx in cijfers
| Volgens Wikipedia | |
|---|---|
| Duur | Ongeveer 73 m |
| Hoogte | Ongeveer 20 m |
| Breedte bij de heupen | Ongeveer 19 m |
| Materiaal | Kalksteen uit de rotsbodem van het plateau |
| Waarschijnlijke datum | Heerschappij van Chefren, ca. 2558 tot 2532 v.Chr.; betwist |
| Naam van het Nieuwe Rijk | Hor-em-akhet, Horus van de Horizon |
Een leeuw gebeeldhouwd uit het plateau
De Grote Sfinx is uitgehouwen uit de kalkstenen rotsbodem van het plateau van Gizeh, niet opgebouwd uit blokken. Wikipedia vermeldt een lengte van ongeveer 73 meter van poot tot staart, 20 meter van de basis tot de top van het hoofd en 19 meter breed bij de achterpoten. Het stelt een rustende sfinx voor met het lichaam van een leeuw en het hoofd van een mens. Op foto's van de avondshow brengt gekleurd licht dat hoofd en zijn hoofdbedekking duidelijk naar voren.
Wiens gezicht is het
Egyptologen brengen de Sfinx doorgaans in verband met de regering van Chefren, die rond 2558 tot 2532 v.Chr. heerste, en velen menen dat het gezicht het zijne is. Wikipedia is op dit punt voorzichtig: de toeschrijving wordt nog steeds betwist, en sommige geleerden opperen eerder Choefoe of Djedefre. Het artikel merkt ook op dat de Sfinx deel kan hebben uitgemaakt van het complex van Chefren, aangezien hij is uitgehouwen uit een rotsformatie die ook werd ontgonnen voor de blokken van diens piramide.
Hoe de Egyptenaren hem noemden
De naam Sfinx is van de Grieken. Wikipedia vermeldt dat die in de klassieke oudheid werd toegepast, ongeveer tweeduizend jaar nadat het monument werd gebouwd, door de vergelijking met een mythologisch wezen van die naam. De oorspronkelijke Egyptische naam is onbekend. In het Nieuwe Rijk stond het monument bekend als Hor-em-achet, wat Horus van de Horizon betekent. Die namen zijn van belang voor iedereen die naar een vertelling luistert, omdat de stem elk ervan kan gebruiken.
De Droomstele
Tussen de poten van de Sfinx staat een granieten plaat die bekendstaat als de Droomstele. Wikipedia vermeldt dat Thoetmosis IV deze rond 1400 v.Chr. oprichtte nadat hij zand van het monument had verwijderd. De tekst beschrijft een droom waarin de Sfinx vraagt om bevrijding van het zand dat hem bedekt. Hetzelfde artikel waarschuwt dat de verwijzing op de stele naar Chefren deels beschadigd is, zodat het verband met het monument onzeker is. De foto hier toont een museumreproductie, niet de steen in Gizeh.
Waarom het van belang is voor de avond
De Sfinx is de figuur die de meeste mensen verlicht hopen te zien, en tegelijk degene wiens verhaal het minst vaststaat. Zijn datering, zijn gezicht en zijn oorspronkelijke naam zijn allemaal open vragen in de bronnen, wat een reden is om elke stellige bewering over hem, in een vertelling of elders, met enige voorzichtigheid te behandelen. Een bezoek overdag laat je het uitgehouwen kalksteen van dichtbij bekijken; een avondshow laat je het hele monument in gekleurd licht zien. De twee uitzichten vullen elkaar aan.
Het 's nachts zien
Bij een klank- en lichtshow wordt de Sfinx in kleur uitgelicht, vaak op de voorgrond met een piramide erachter. De boekingspagina publiceert de vertelling niet, dus deze gids kan niet zeggen wat de stem je over het monument vertelt. Wat het monument zelf biedt, is een gezicht, een hoofdtooi en een lichaam van moedergesteente dat zand heeft bedekt en mensen hebben vrijgegraven. Die geschiedenis is rijker dan welke show ook in haar speelduur kan vatten.
Lees verder: Is de Giza sound and light show, gezien de recensies, de moeite waard?
Veelgestelde vragen
Hoe groot is de Sfinx?
Wikipedia geeft ongeveer 73 meter lang, 20 meter hoog en 19 meter breed.
Wiens gezicht heeft het?
Meestal in verband gebracht met Chefren, maar geleerden betwisten de toeschrijving, volgens Wikipedia.
Wat is de Droomstèle?
Een granieten plaat tussen de poten van de Sfinx, opgericht door Thoetmosis IV rond 1400 v.Chr., die vertelt over een droom waarin de Sfinx vraagt om bevrijd te worden van het zand.
Bronnen